Прима датэ пе стрэзиле тирасполене

Вара ачаста стрэзиле дин Тираспол ау гэздуит о повесте деспре воинцэ, меморие ши солидаритате. Александр, ун ориӂинар дин Ромыния, а траверсат пентру прима датэ Ниструл, адукынд ку сине ун дестин маркат де ынчеркэрь, дар гидат де о енерӂие молипситоаре.

Копилэрия луй Александр а фост суб семнул полиомиелитей. Дификултэциле де сэнэтате ынсэ ну л-ау ымпьедикат сэ абсолвяскэ о университате де престиӂиу ши сэ професезе ка фармачист, сэ лукрезе ла о компание фармачеутикэ ӂерманэ, спечиализатэ ын продучеря екстрактелор дин планте, сэ-шь дескидэ проприя фирмэ де фабрикаре а препарателор дин екстракт де мугурь де планте медичинале. Ын лок сэ се ласе ынфрынт, а ынвэцат де мик сэ лупте, яр спортул й-а девенит чя май путерникэ армэ. Ун момент де вырф а фост анул 1972, пентру кэ ел а фост примул дин Ромыния спортив ку дизабилитэць каре а партичипат ла Жокуриле Паралимпиче дин Хайделберг, калификынду-се ын сфертул де финалэ ла тенисул де масэ. А урмат ынкэ мулте алте перформанце. Ултимул триумф л-а авут ын 1982, кынд а девенит кампион ал Ӂерманией ла паратенис де масэ. Деши о акчидентаре гравэ ла мынэ л-а оприт дин спортул де перформанцэ, тенисул а рэмас пасиуня вьеций сале. Астэзь, ел привеште ку адмирацие спортивий ку дизабилитэць дин ынтряга луме, инклусив бэеций де ла клубул «Ракета» ши де ла Чентрул де Реабилитаре дин Тираспол, пе каре а венит сэ-й визитезе спечиал.

Александр ворбеште бине руса, а ынвэцат-о ын фамилие, де ла пэринций сэй — татэл ера дин Кахул, яр мама дин Комрат. Дупэ студий ачештя ау рэмас ын Ромыния, дар лимба русэ а рэмас пунтя лор де комуникаре акасэ. Куриос сэ вадэ реӂиуня, деспре каре аузисе кэ пэстрязэ спиритул епочий советиче, Александр а порнит ла друм. Куноштинцеле сале ын историе й-ау уймит пе гизий локаль. История Марелуй Рэзбой пентру Апэраря Патрией ый есте куноскутэ ын деталиу, нутринд ун респект профунд пентру ероисмул попорулуй советик. Тотушь, емоцииле челе май интенсе л-ау коплешит ын секция Комплексулуй Музеал дин капитала РМН, дедикатэ евениментелор анулуй 1992. Ку лакримь ын окь а аскултат релатаря деспре траӂедия дин 19 юние ши деспре копиий, ал кэрор бал де абсолвире а фост спулберат де фокуриле де армэ але агресорилор де пе малул дрепт.

Трасеул сэу а инклус ши Четатя Бендер, проаспэт рестауратэ, але кэрей музее ши експонате униче л-ау фасчинат. Носталӂия л-а ынсоцит ши ла рестаурантул «Ынапой ын УРСС» дин Тираспол, унде газделе й-ау дескис ларг ушиле, пентру а-й асигура ун акчес фачил. А фост ынкынтат де деталииле дин курте: аутомобилул де епокэ «Волга», кабина телефоникэ ши аутоматул де апэ карбогазоасэ. Ын магазинеле дин ораш а кэутат ку емоцие чай ын кутий де метал — екзакт ка чел пе каре татэл сэу и-л адучя ын копилэрие дин депласэриле ын Русия.

О сурпризэ плэкутэ пентру Александр а фост нивелул де акчесибилитате дин Тираспол, де ла семафоареле соноре пентру невэзэторь пынэ ла Чентрул де Реабилитаре, дотат модерн ши ку персонал калификат, унде ну а ратат оказия сэ жоаче кытева мечурь амикале ку тенисмений локаль.

Плекынд ку промисиуня де а ревени, Александр а лэсат ын урмэ мулте локурь невизитате, дар а луат ку сине аминтиря уней цэрь каре й-а дескис ну доар ушиле, чи ши суфлетул.

Лилия Осадчая

Фото де аутор