Примеле дате ши естимэрь преалабиле

Ын районул Каменка, ка ши ын ынтряга републикэ, е ын той реколтаря културилор череалиере де прима групэ ши а легуминоаселор. Деспре периоада курентэ а анулуй агрикол дискутэм ку шефул Институцией де Стат «Дирекция де агрикултурэ ши ресурсе натурале дин районул Каменка» Александр Шпак.

Александр Антонович, ын район е ын той реколтаря културилор череалиере де прима групэ ши а легуминоаселор пентру боабе. Че супрафацэ окупэ еле ын район? Де пе кыте хектаре роада дежа а фост стрынсэ?

— Ла момент се стрынӂе орзул де тоамнэ ши мазэря пентру боабе. Уний аграриень ау ынчепут реколтаря рапицей ши а грыулуй де тоамнэ, дар дин кауза плоилор, че ау провокат ун прочент ыналт де умезялэ а боабелор, лукрэриле ау фост стопате. С-а ынкеят реколтаря мазэрий верзь пе лануриле фабричий де консерве дин Каменка. 15% дин ынтряга супрафацэ окупатэ ку мазэре сынт резервате пентру материал семинчиер. Пе ачесте ланурь мазэря ынкэ ну с-а копт. Ын анул курент грыул де тоамнэ окупэ ын район 5 546 ха; орзул де тоамнэ – 614 ха; мазэря пентру боабе – 440 ха, чя верде – 196 ха. Май мулць ань ла рынд ын район култивэм линте, о културэ че ымбунэтэцеште структура солулуй, редуче болиле плантелор ултериоаре ши е бенефикэ пентру системул диӂестив уман. Ын анул курент еа окупэ 125 ха. А ынчепут ши реколтаря рапицей де тоамнэ. Ачастэ културэ а крескут пе о супрафацэ де 2 685 де хектаре.

Кыць оамень зилник сынт импликаць ын реколтаре ши кытэ техникэ?

— Зилник ес ын кымпурь чирка 35-40 де оамень. Сынт импликате ын журул ла 20 де унитэць техниче. Апропо, тоате депозителе ши спацииле де депозитаре ын район ау фост прегэтите дин тимп, ын конформитате ку стандарделе ши реглементэриле техниче.

Примеле прогнозе привинд родничия културилор…

— Родничия грыулуй де тоамнэ ва фи де апроксиматив 46 ч/ха; а орзулуй де тоамнэ – 50,5 ч/ха; а рапицей де тоамнэ – 26,5; а мазэрий пентру боабе – 35; а линтей – 22 ч/ха. Мазэря верде а родит 47,8 ч/ха.

Каре есте калитатя роадей?

— Визуал, есте уна бунэ, дар май конкрет вом путя ворби доар дупэ ынкееря реколтэрий ши ын база резултателор анализей, каре вор фи ефектуате ын кондиций де лаборатор.

Кум ау инфлуенцат кондицииле климатериче дин примэвара ши вара курентэ асупра коачерий културилор?

— Ын анул курент кампания де реколтаре а ынчепут ку 10-12 зиле май тырзиу декыт ын анул пречедент, дин кауза примэверий лунӂь. Кондицииле климатериче дин примэварэ ши варэ ау инфлуенцат позитив асупра крештерий ши дезволтэрий културилор череалиере де прима групэ ши а легуминоаселор. Плоиле дин периоада семэнатулуй културилор де тоамнэ ын анул 2025, прекум ши пречипитацииле дин примэвара анулуй курент, май алес челе дин май, практик ау гарантат роаде марь.

Районул Каменка е унул ку релиеф компликат. Теренуриле делуроасе креязэ компликаций суплиментаре пентру реколтаре?

— Ын принчипиу културиле черелиере ши легуминоаселе пентру боабе ау фост семэнате пе теренурь плате, деачея ла моментул актуал релиефул компликат ал районулуй нич ынтр-ун каз ну поате инфлуенца асупра ритмулуй реколтэрий.

Каре е старя културилор дин група а доуа (пэпушоюл, рэсэрита), виилор ши ливезилор?

— Ын презент примеле сынт ынтр-о старе дестул де бунэ. Кондицииле метеоролоӂиче сынт фаворабиле пентру дезволтаря лор. Сперэм, кэ аграриений ын тоамнэ се вор букура де резултателе мунчий депусе.

Ла вий ши ливезь ситуация е май компликатэ. Ынгецуриле де ла сфыршитул луй априлие ши ынчепутул луний май, кынд плантацииле мултиануале ерау ла етапа де ынфлорире, ау афектат роада. Унеле господэрий цэрэнешть (де фермиер) ау пьердут де ла 45 пынэ ла 100% дин виитоаря роадэ де чиреше ши де ла 25 пынэ ла 65% дин роада де пруне. Пе алокурь, ын ливезиле ситуате пе малул Ниструлуй, дин кауза ынгецурилор с-а пьердут тоатэ роада де мере; де ла 25 пынэ ла 65% дин роада де каисе. Ау суферит мулт ши вииле. Ын депенденцэ де сой, ынгецуриле ау нимичит де ла 15 пынэ ла 90% дин виитоаря роадэ. Тотушь, аграриений стрынг роада рэмасэ ши екзекутэ тоате лукрэриле нечесаре атыт ын ливезь, кыт ши ын вий.

Ын презент диспунем де урмэтоареле чифре оперативе: ын район ау фост стрынсе 18,5 тоне де вишине; чирка 44 де тоне де чиреше; песте 25 де тоне де каисе.

Кытева кувинте деспре пьецеле де десфачере…

— Аграриений дин район вынд роада атыт пе пяца интернэ, кыт ши пе чя екстернэ. Културиле череалиере (грыул ши орзул), челе легуминоасе (мазэря, линтя, нэутул), културиле техниче (рапица ши рэсэрита) ын мажоритатя са сынт експортате.

Че лукрэрь се ынфэптуеск пе сектоареле елиберате?

— Ын тоате господэрииле солул есте прегэтит пентру роада анулуй 2027.

Агрипина Лукаш

Фото де аутор