Анул 2018 фусесе декларат Ан ал Шанселор Егале. Атунч а фост адоптат програмул де стат привинд креаря унуй медиу акчесибил пентру тоць четэцений републичий. Ын фиекаре ораш ши район ал цэрий а фост нумит кыте ун спечиалист респонсабил пентру тестаря друмурилор, рампелор ши алтор инсталаций пентру персоанеле ку дизабилитэць.
Ла Тираспол ачастэ мисиуне й-а фост ынкрединцатэ луй Виталие Слипченко, спечиалист принчипал ал секцией де конструкций де ла администрация де стат. Ши ну ынтымплэтор, ынсушь Виталие, дупэ о сэритурэ ненорочитэ ын апа Ниструлуй, с-а алес ку о фрактурэ червикалэ ши консечинце ирепарабиле, тынэрул дежа 25 де ань се депласязэ доар ку ажуторул скаунулуй ку ротиле. Ын пофида тутурор дификултэцилор де сэнэтате, Виталие а реушит сэ абсолвяскэ факултатя де администраре публикэ ши штиинце сочио-умане а УСН.
Ун лукру инкредибил, дар, кынд ыл ынтребь, каре есте чел май маре вис ал луй, ел ну рэспунде, прекум ам интуи ной, ка сэ се ридиче пе проприиле пичоаре, чи алтфел — сэ вадэ орашул ностру кыт май акчесибил пентру тоць четэцений. Не-а експликат кэ, атунч, кынд ворбим деспре акчесибилитате, не реферим ну нумай ла персоанеле ку дизабилитэць, чи ши ла чей песте 100 000 де пенсионарь нистрень, каре се конфрунтэ ку дификултэць ын депласаре, ку тротуареле спарте сау скэрь ку мулте трепте. Есте ворба ну нумай деспре рампеле, каре требуеск инсталате ла интраре ын тоате организацииле комерчиале, де администраре сау ынвэцэмынт, чи ши деспре репарация тротуарелор, пентру ка чей дин скаунул ку ротиле сэ ну май фие импушь сэ чиркуле пе каросабил ши ку ажуторул унуй аутобуз спечиализат пентру кэлэторииле ын скаунул ку ротиле. Ын презент, потривит луй Виталие, о проблемэ стринӂентэ а персоанелор ку дефичиенце моторий есте депласаря интерурбанэ пе териториул републичий ноастре, ын афара кэлэториилор пе рута Тираспол-Бендер ши инверс. Аич тролейбузул мерӂе регулат. Уника дификултате о презинтэ тротуареле ку мичь обстаколе динтре друм ши рампеле тролейбузулуй. Дар, ын челе май десе казурь, персоанеле ку дизабилитэць сынт ажутате сэ се ридиче ын транспорт де кэтре пасаӂерь сау шофер. Ын челелалте дирекций але цэрий ноастре персоанеле ку дизабилитэць се пот депласа доар ку ажуторул унуй таксиу, ун лукру фоарте костиситор, пе каре ну фиекаре ши-л поате пермите. Виталие шь-ар дори пе виитор ка ын тоате дирекцииле Нистренией сэ фие лансатэ мэкар о рутэ де аутобуз акчесибил пентру тоць чей афлаць ын ситуация луй. Ел креде ын реализаря ачестуй вис. Ышь аминтеште кэ тимп де кыцьва ань ел ну путя сэ се депласезе десинестэтэтор прин ораш. Ши май проблематик ера сэ трякэ прагул унуй магазин. Дар а венит, тотушь, тимпул кынд орашул ностру есте асигурат ку рампе ши кяр ку асченсоаре, каре ле пермит персоанелор дин скаунул ку ротиле сэ се ридиче ын орьче ынкэпере.
Тотушь, актуалменте, о атенцие деосебитэ се акордэ ануме конструкциилор де рампе. Дакэ обьектеле конструите речент дежа инклуд ын проектул сэу рампе ши тротуаре акчесибиле пентру персоанеле ку дизабилитэць, атунч, проблема релевантэ рэмыне нерезолватэ пентру локатарий ку нечеситэць спечиале дин блокуриле векь.
Де екземплу, речент пе адреса администрацией орэшенешь а ажунс адресаря луй Николай де пе страда Свердлов. Ын анул 2024, дупэ о кризэ кардиоваскуларэ, ын скаунул ку ротиле а рэмас цинтитэ соция думнялуй. Ын фаца блокулуй лор екзистэ о рампэ, дар дежа есте ын старе авариятэ. Пе лынгэ тоате, ачаста а фост конструитэ пентру ун ветеран ал мунчий, локатар ал блокулуй ын каузэ, акум чирка 20 де ань де колеӂий луй де лукру ши ну кореспунде стандарделор де секуритате. Адикэ, есте фоарте перикулоасэ.
Николай с-а адресат ла май мулте инстанце, черынд ажутор. Дин старт и с-а спус кэ о рампэ ын локул челей векь ну поате фи конструитэ, дар й-ау пропус сэ инсталезе уна ын партя дин дос а клэдирий. Деши тоате пэряу ушор реализабиле, ау апэрут анумите компликаций. Ымпотривэ ерау вечиний де ла етажул ынтый, мотивынд кэ конструкция ле ва умбри ферястра. Астфел, соция луй Николай, ынтемницатэ ын патру перець де кыцьва ань, ну май сперэ кэ ва путя еши ын курте. Доринца де а респира аер курат, плимбынду-се сярэ ын дой, рэмыне доар ун вис!
Ла ачест капитол Виталие а ворбит ын фелул урмэтор:
«Ной, персоанеле ку дизабилитэць, авем ачелашь дрепт ла депласаре либерэ ка ши алць четэцень ай цэрий ноастре. Ну путем спуне кэ органеле де стат ну фак нимик. Пентру ной ау фост имплементате диверсе програме-цинтэ, пентру реализаря кэрора дин буӂетул републикан сынт алокате суме семнификативе де бань. Сигур, ну се фак тоате ла тимпул дорит, чи ла оказия потривитэ. Ынцелеӂем бине ситуация економикэ дин царэ. Кред кэ чя май маре проблемэ пентру персоанеле ку дизабилитэць рэмыне а фи интолеранца семенилор сэй».
Лилия Спеян
Фото де аутор
